Δημοσιεύτηκε στο energypress.gr

Συνέχεια στη συζήτηση που φιλοξενείται στο energypress δίνει ο κ. Νίκος Μάντζαρης, υπεύθυνος τομέα ενέργειας και κλιματικής αλλαγής WWF Ελλάς, και το WWF Ελλάς, απαντώντας στο πρόσφατο άρθρο της κας Τσάδαρη.

Η συζήτηση αφορά τη λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων Καρδιάς και Αμυνταίου της ΔΕΗ, καθώς και τις σχετικές αιτιάσεις περί παραβίασης της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας από την Ελλάδα.

Η απάντηση του κ. Μάντζαρη και του WWF Hellas έχει ως εξής:

Από την απάντηση της κα Τσάδαρη γίνεται δυστυχώς σαφές ότι η ΔΕΗ, αντί μακρόπνοου βιώσιμου σχεδίου για την παραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας για τους έλληνες πολίτες, εξακολουθεί να προσπαθεί να ανοίξει ανύπαρκτα «παραθυράκια» της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, επιμένοντας στην αδιέξοδη λογική των εξαιρέσεων. 

Αρχικά η κα. Τσάδαρη επαναφέρει το ζήτημα της αποτυχημένης προσπάθειας της ΔΕΗ να χορηγηθούν δωρεάν δικαιώματα εκπομπών στις λιγνιτικές της μονάδες, στο πλαίσιο της αναθεώρησης της οδηγίας  για το χρηματιστήριο ρύπων. Στην πορεία δε, συγχέει δύο πολύ διαφορετικά αιτήματα επιχειρώντας να βαφτίσει την αποτυχία, επιτυχία. Από τη μία, το αίτημα για δωρεάν δικαιώματα εκπομπών που θα αξιοποιούσαν οι λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ για να μειώσουν το λειτουργικό τους κόστος κατά 2-3 δις ευρώ τη δεκαετία 2021-2030, μειώνοντας όμως ισόποσα τα δημόσια έσοδα της χώρας. Από την άλλη, την πρόσβαση της Ελλάδας σε επιπλέον, των δημοσίων αυτών πόρων, έσοδα μέσω του νεοσύστατου Ταμείου Εκσυγχρονισμού. Στο μεν πρώτο αίτημα, που απορρίφθηκε από την ΕΕ, σταθήκαμε απέναντι καθώς παραβιάζει κατάφωρα την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» και ταυτόχρονα διοχετεύει στον λιγνίτη δημόσια έσοδα, στερώντας τα από την ανάπτυξη τόσο των καθαρών τεχνολογιών ηλεκτροπαραγωγής, όσο, κυρίως, από τη στήριξη των εργαζομένων στις λιγνιτικές περιοχές της χώρας και τη μετάβαση στη μεταλιγνιτική περίοδο. Το δεύτερο αίτημα το στηρίξαμε, όπως άλλωστε και η ελληνική κυβέρνηση, γιατί καμία σχέση δεν είχε με τη διαιώνιση του λιγνιτικού μοντέλου ηλεκτροπαραγωγής. Έγινε δε αποδεκτό από την ΕΕ με τη μορφή που περιγράφει η κα Τσάδαρη, δηλαδή με τη χορήγηση 25 εκ δικαιωμάτων εκπομπών που θα διοχετευτούν αποκλειστικά και μόνο για την απανθρακοποίηση των μη διασυνδεδεμένων νησιών. Τέλος καλό, όλα καλά.

Στη συνέχεια η κα Τσάδαρη ενοχλήθηκε από την αναφορά μας στο εκπρόθεσμο αίτημα της ΔΕΗ για υπαγωγή των ΑΗΣ Καρδιάς και Αμυνταίου στο καθεστώς των 32.000 ωρών λειτουργίας. Ας βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους. Σύμφωνα με την Οδηγία Βιομηχανικών Εκπομπών, η προθεσμία υπαγωγής λιγνιτικών μονάδων σε καθεστώς παρέκκλισης περιορισμένης διάρκειας λειτουργίας έληγε την 1/1/2014. Ως αυτή την προθεσμία, η Ελλάδα είχε ζητήσει την υπαγωγή και των 2 ΑΗΣ στο σχετικό άρθρο 33 για 17.500 ώρες λειτουργίας (παράγραφος 1) και όχι για 32.000 λειτουργίας (παράγραφος 4). Επομένως το αίτημα για 32.000 είναι μεταγενέστερο. Η σχετική δε αλληλογραφία, που λάβαμε κατόπιν αιτήματος πληροφοριών από τη ΓΔ Περιβάλλοντος, αποδεικνύει ότι το αίτημα της ΔΕΗ για υπαγωγή του ΑΗΣ Καρδιάς σε 32.000 ώρες λειτουργίας έγινε στις 13/10/2015, ενώ το αντίστοιχο για τον ΑΗΣ Αμυνταίου στις 10/12/2015, σχεδόν 2 χρόνια δηλαδή μετά την εκπνοή της σχετικής προθεσμίας. Το ίδιο έγγραφο υπογραμμίζει δε ότι στο αρχικό, εμπρόθεσμο αίτημά της ΔΕΗ στις 2/12/2013 για υπαγωγή των 2 ΑΗΣ σε καθεστώς παρέκκλισης περιορισμένης διάρκειας λειτουργίας, η επιχείρηση ζητούσε 17.500 ώρες και για τους δύο σταθμούς. Είναι δε πολύ ενδιαφέρον ότι το αίτημα για τις 17.500 ώρες εκ μέρους της ΔΕΗ το υπογράφει η ίδια  η κα. Τσάδαρη. Επομένως τα όσα αναφέρει το WWF στο άρθρο είναι απολύτως ακριβή ή μήπως η κα Τσάδαρη αμφισβητεί και την επίσημη απάντηση του ΥΠΕΝ προς τη ΓΔ Περιβάλλοντος;

Ακολούθως η κα Τσάδαρη μας κατηγορεί ότι αποσιωπούμε  τα επιχειρήματα της ελληνικής πλευράς που «τεκμηριωμένα αποδεικνύουν ότι οι εγκαταστάσεις πληρούν όλα τα κριτήρια» για τις 32.000 ώρες λειτουργίας. Αν ίσχυε αυτό, γιατί η ΓΔ Περιβάλλοντος εξακολουθεί να απορρίπτει το αίτημα της ΔΕΗ, όπως παραδέχεται παραπάνω και η ίδια η κα Τσάδαρη; Ρητορικό το ερώτημα. Η απάντηση, που βρίσκεται μέσα στο άρθρο είναι ότι ο ΑΗΣ Αμυνταίου ξεκίνησε να λειτουργεί το 1987, ενώ η υπαγωγή στις 32.000 ώρες λειτουργίας αφορά παλιότερους ΑΗΣ. Οι δε 4 καμινάδες του ΑΗΣ Καρδιάς δεν πληρούν τα κριτήρια ισχύος που απαιτούνται για την υπαγωγή στις 32.000 ώρες λειτουργίας. Επομένως οι ΑΗΣ αυτοί δικαιούνται το πολύ 17.500 ώρες λειτουργίας ως το 2023, όπως εξηγεί στη σχετική αλληλογραφία και η ΓΔ Περιβάλλοντος. 

Η κα. Τσάδαρη επιμένει ότι οι 2 ΑΗΣ ΔΕΝ είναι «μαύρα πρόβατα» ή «πρωταθλητές ρύπανσης» και μας κατηγορεί για απόπειρα εντυπωσιασμού με την αναφορά μας στις υπερβάσεις των ορίων εκπομπών από τους συγκεκριμένους ΑΗΣ. Τα επίσημα στοιχεία εκπομπών του ΥΠΕΝ τη διαψεύδουν όμως. Είναι ή δεν είναι αληθές ότι ο μέσος όρος εκπομπών μικροσωματιδίων των μονάδων Καρδιά 1 και 2 για την τριετία 2012-2014 υπερβαίνει τα 300 mg/Nm3 κι ότι ο αντίστοιχος μέσος όρος για τις εκπομπές διοξειδίου του θείου από τον ΑΗΣ Αμυνταίου για το ίδιο χρονικό διάστημα αγγίζει τα 1000 mg/Nm3; Είναι ή δεν είναι αληθές ότι με βάση τα νέα όρια που ψηφίστηκαν από την ΕΕ τον Απρίλιο του 2017 με τη στήριξη μάλιστα της ελληνικής κυβέρνησης , οι εκπομπές μικροσωματιδίων από μεγάλες λιγνιτικές μονάδες καύσης δεν θα πρέπει να ξεπερνούν τα 8-12 mg/Nm3, ενώ αυτές για διοξείδιο του θείου τα 130 mg/Nm3; Αν η κα Τσάδαρη ενοχλείται από την επίκληση της πλέον πρόσφατης ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας και θέλει να μείνουμε στην προηγούμενη, ούτε κι εκεί οι συγκρίσεις την ευνοούν ιδιαίτερα. Με βάση την ισχύουσα από το 2016 Οδηγία Βιομηχανικών Εκπομπών, οι υφιστάμενες λιγνιτικές μονάδες μπορούν να εκπέμπουν ως 20 mg/Nm3 μικροσωματιδίων και 200 mg/Nm3 διοξειδίου του θείου μέχρι το Αύγουστο του 2021. Ακόμα κι αν μείνουμε στο 2021 κι όχι στο τι θα πρέπει να ισχύει μετά, εξακολουθούμε να συζητάμε ανερυθρίαστα για 15 φορές υψηλότερες συγκεντρώσεις σωματιδίων και 5 φορές υψηλότερες συγκεντρώσεις διοξειδίου του θείου από τα ισχύοντα αυτή τη στιγμή όρια. Όλα αυτά τα αναπνέουν οι κάτοικοι της Δ. Μακεδονίας και όχι μόνο, ενώ η κα Τσάδαρη, με αυτές τις πραγματικές εκπομπές, δεν διστάζει να μιλά στο άρθρο της για «πλήρη σεβασμό της ΔΕΗ στην προστασία του περιβάλλοντος»!

Επιπλέον, ουδείς έχει δεσμευτεί για απόσυρση αυτών των σταθμών πριν το 2021. Αντιθέτως οι 32.000 ώρες εξασφαλίζουν λειτουργία και για μετά, ενώ ειδικά για το Αμύνταιο, ΔΕΗ και κυβέρνηση δεν κρύβουν την πρόθεσή τους να παρατείνουν τη λειτουργία με την εύρεση επενδυτή. Επομένως η σύγκριση των πραγματικών εκπομπών με τα νέα όρια με τα οποία οι λιγνιτικοί ΑΗΣ θα πρέπει να συμμορφώνονται από το 2021 και μετά, δεν είναι διόλου άστοχη.

Τέλος, δεν υπάρχει καμία απολύτως προσπάθεια εντυπωσιασμού. Αντιθέτως, αποτελεί σκάνδαλο ότι κανείς στη ΔΕΗ ή στο υπουργείο δεν ασχολείται με τις επιπτώσεις των υπερβάσεων αυτών στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον και η όλη εστίαση αφορά μόνο στην αύξηση των ωρών λειτουργίας χωρίς μάλιστα καμία πρόταση αναβάθμισης που θα μείωνε τις εκπομπές.

Στη συνέχεια η κα. Τσάδαρη ισχυρίζεται εμμέσως πλην σαφώς ότι οι 2 σταθμοί χρήζουν ειδικής μεταχείρισης από την ευρωπαϊκή νομοθεσία επειδή παρέχουν τηλεθέρμανση στην Πτολεμαΐδα και το Αμύνταιο. Όπως πολύ καλά γνωρίζει υπάρχει σχετική εξαίρεση για εγκαταστάσεις τηλεθέρμανσης στην Οδηγία Βιομηχανικών Εκπομπών που έχει πλήρως ενσωματωθεί και από την εθνική νομοθεσία. Άρα υπάρχει θεσμοθετημένα η ειδική μεταχείριση. Μόνο που οι σταθμοί αυτοί δεν πληρούν ούτε αυτά τα κριτήρια.

Επί της ουσίας, ήταν ή δεν ήταν γνωστό το ζήτημα της τηλεθέρμανσης των δύο αυτών πόλεων και πριν το 2014; Αν ναι,  γιατί η ΔΕΗ, με υπογραφή μάλιστα της ίδιας της κα Τσάδαρη, ζήτησε τότε μόνο 17.500 ώρες λειτουργίας για τους ΑΗΣ Καρδιάς και Αμυνταίου και όχι 32.000; Και πάλι ρητορικό το ερώτημα. Δεν το έκανε γιατί γνώριζε ότι κανένας από τους 2 ΑΗΣ δεν δικαιούται 32.000 ώρες λειτουργίας με βάση την παράγραφο 4 του άρθρου 33 της οδηγίας βιομηχανικών εκπομπών.

Επί της ουσίας, που είναι σημαντική δεδομένου ότι αφορά την παροχή φθηνής θέρμανσης για τους κατοίκους της Δ. Μακεδονίας, το WWF Ελλάς έχει καταθέσει ολοκληρωμένη πρόταση με εφαρμογή μάλιστα στην πόλη της Πτολεμαΐδας. Όλες οι τεχνολογίες που εξετάστηκαν κάνουν χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για παραγωγή θερμότητας, ενώ οι υπολογισμοί αποδεικνύουν την οικονομική ανταγωνιστικότητά τους σε σχέση με την συμπαραγωγή θερμότητας από την καύση λιγνίτη. Μάλιστα υπάρχουν και αρκετές επιλέξιμες χρηματοδοτήσεις μέσω ΕΣΠΑ για την εφαρμογή τέτοιων τεχνολογιών. Αντί λοιπόν να περιμένουμε κάθε φορά το παρά πέντε των εξελίξεων και να επιχειρούμε να εκβιάσουμε τη διαιώνιση μη βιώσιμων πρακτικών, τόσο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, όσο και θερμότητας, καλό είναι να αποφασίσουμε να σχεδιάσουμε και να εκμεταλλευτούμε τις ευκαιρίες χρηματοδότησης εγκαίρως.       

Η κα. Τσάδαρη δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει και το «χαρτί» της επάρκειας ισχύος επικαλούμενη μια κρίση που οφειλόταν σε κακό σχεδιασμό στην αποθήκευση φυσικού αερίου. Αποτελεί δε την τελευταία προσθήκη στην επιχειρηματολογία της ΔΕΗ. Είναι χαρακτηριστικό ότι το επιχείρημα δεν χρησιμοποιήθηκε από την ελληνική πλευρά στην αλληλογραφία με τη ΓΔ Περιβάλλοντος που λάβαμε με αίτημα πληροφοριών.

Η περίπτωση της Καρδιάς και του Αμύνταιου δείχνει ότι κανείς δεν διδάχθηκε από την ατυχή πορεία που είχε το παρόμοιο αίτημα για παράταση λειτουργίας της λιγνιτικής μονάδας «Πτολεμαΐδα 3», το οποίο έγινε και πάλι με βάση το επιχείρημα ότι η μονάδα είναι απαραίτητη για την τηλεθέρμανση της πόλης της Πτολεμαΐδας. Ως γνωστόν το αίτημα απορρίφθηκε από τη ΓΔ Περιβάλλοντος της ΕΕ. 

Θεωρούμε ότι η επιμονή των θεσμών στην πώληση του 40% του λιγνιτικού χαρτοφυλακίου της ΔΕΗ αποτελεί ολέθριο σφάλμα. Θέλουμε μια ΔΕΗ δυνατή, καινοτόμα και πρωτοπόρο στις καθαρές τεχνολογίες. Όμως, η  τήρηση της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας δεν μπορεί να συνεχίζει να προσεγγίζεται «α λα καρτ». Είναι καλό αυτό να τα συνειδητοποιήσει και η ΔΕΗ εγκαταλείποντας επιτέλους την αδιέξοδη λογική των εξαιρέσεων και υιοθετώντας μια πιο σύγχρονη και καινοτόμα προσέγγιση στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας, όπως κάνουν η μία μετά την άλλη, οι μεγαλύτερες εταιρίες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.



Μοιράσου το με φίλους
 

Σχόλια