ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE (2013-2017)

Τα κυκλαδίτικα νησιά μπορεί να μη φημίζονται για τη βλάστησή τους, αλλά πίσω από το φαινομενικά γυμνό τοπίο κρύβεται μία εξαιρετικής σημασίας βιοποικιλότητα. Στις Κυκλάδες συναντάμε περισσότερα από 1.600 είδη φυτών (μεταξύ των οποίων πάνω από 200 ενδημικά, σπάνια ή απειλούμενα), πολλές περιοχές ενταγμένες στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων φυσικών περιοχών Natura 2000, καθώς και σπάνια είδη ορνιθοπανίδας.

Ακόμη, στα καταγάλανα νερά τους φιλοξενούνται οι σημαντικοί θαλάσσιοι οικότοποι της ποσειδωνίας και της τραγάνας, που παρέχουν καταφύγιο σε χιλιάδες θαλάσσιους οργανισμούς, ενώ στην περιοχή συναντάμε και ορισμένα από τα σπανιότερα θαλάσσια θηλαστικά της Μεσογείου, όπως η μεσογειακή φώκια Monachus monachus.

Με στόχο τη διαφύλαξη αυτού του μοναδικού φυσικού πλούτου και με όραμα τις ζωντανές θάλασσες, η ομάδα μας εργάζεται αδιάκοπα τα τελευταία χρόνια στις βόρειες Κυκλάδες, σε συνεργασία με τοπικές κοινωνίες και φορείς, προστατεύοντας το θαλάσσιο περιβάλλον και προωθώντας τη βιώσιμη αλιεία.

Μία μεγάλη νίκη στη Γυάρο: Δημιουργήθηκε μία πρότυπη Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή

Τον Ιούλιο του 2019, ύστερα από έξι χρόνια επίμονης δουλειάς, σημειώθηκε ένα μεγάλο βήμα για τη διαφύλαξη του μοναδικού φυσικού πλούτου της Γυάρου: θεσμοθετήθηκε η νέα Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή.

Όλα ξεκίνησαν το 2013, όταν με το θαλάσσιο πρόγραμμα ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE (2013 – 2017), βάλαμε πλώρη για τη Γυάρο, με στόχο να δημιουργήσουμε με ολοκληρωμένο τρόπο και μέσα από μια έντονα συμμετοχική διαδικασία, μια πρότυπη θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή όπου η φύση και ο άνθρωπος θα συνυπάρξουν αρμονικά.

Όπως σε πολλά άλλα προγράμματά μας, έτσι και στο «ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE» δεν ήμασταν μόνοι! Μαζί μας από το 2010 βρίσκονται η ΜΟm/Εταιρία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας και το ιταλικό Ερευνητικό Ινστιτούτο Tethys, ενώ από το 2013, όταν ξεκίνησε το πρόγραμμα, προστέθηκαν και το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου και η Αναπτυξιακή Εταιρία Κυκλάδων.

Έτσι, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ο σχεδιασμός των μέτρων που εν τέλει θα εφαρμοστούν για την προστασία του νησιού και της γύρω θαλάσσιας ζώνης, έγινε από κοινού με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (αλιείς, τοπική αυτοδιοίκηση, Πολιτεία, ερευνητικά ινστιτούτα, αναπτυξιακοί φορείς, πανεπιστήμια και ΜΚΟ), οι οποίοι και αποτελούσαν ενεργά μέλη της λεγόμενης «Επιτροπής Συνδιαχείρισης Γυάρου» που συστάθηκε ακριβώς γι’ αυτό τον σκοπό.

Το πρόγραμμα ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE υποστηρίχθηκε και συγχρηματοδοτήθηκε από τη χρηματοδοτική γραμμή LIFE Nature της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και από το Ίδρυμα του Πρίγκιπα Αλβέρτου ΙΙ του Μονακό.

Γιατί στη Γυάρο

Διαφυλάσσοντας τον μοναδικό φυσικό πλούτο της Γυάρου

Η ομάδα μας βρίσκεται συστηματικά στη Γυάρο και περνάει εκατοντάδες ώρες τον χρόνο πλέοντας γύρω από το νησί. Σε συνεργασία με το Λιμενικό Σώμα, συμβάλλουμε στην προστασία της περιοχής, προκειμένου να αποτρέπονται πιθανές παράνομες δραστηριότητες που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την υγεία του οικοσυστήματος του νησιού (παράνομες αλιευτικές πρακτικές, αγκυροβόληση στην ποσειδώνια και καταστροφή των οικοτόπων κα).

Η συνεργασία WWF Ελλάς και Λιμενικού επισημοποιήθηκε, μάλιστα, το καλοκαίρι του 2018, με την υπογραφή σχετικού μνημονίου, με σκοπό την αξιοποίηση του ολοκληρωμένου συστήματος ασφάλειας και επιτήρησης στην παράκτια και θαλάσσια ζώνη της ν. Γυάρου. Ειδικότερα, προβλέπεται η χρήση ενός συστήματος προηγμένης τεχνολογίας, που θα επιτρέπει την επιτήρηση της περιοχής από απόσταση. Όταν το παραπάνω σύστημα τεθεί σε πλήρη λειτουργία, η αρμόδια αρχή θα μπορεί να παρακολουθεί τα δεδομένα που λαμβάνει από το νησί, μέσω ειδικών λογισμικών προγραμμάτων, 24 ώρες την ημέρα, επτά ημέρες την εβδομάδα, και να επεμβαίνει όποτε κριθεί απαραίτητο, μέσα σε ελάχιστο χρόνο.

Η ομάδα μας έχει αναλάβει την εγκατάσταση, τον έλεγχο και τη συντήρηση ενός συστήματος ραντάρ στη ψηλότερη κορυφή της Γυάρου, μίας υπέρυθρης τηλεκατευθυνόμενης κάμερας που παρακολουθεί τους στόχους που εντοπίζει το ραντάρ, καθώς και τριών μη επανδρωμένων τετρακόπτερων drones, τα οποία μπορούν να επιβλέπουν την περιοχή από αέρος δίνοντας εξ αποστάσεως εικόνα.

Το πρόγραμμα υλοποιείται με τη συγχρηματοδότηση του Ιδρύματος Segre και του Ιδρύματος του Πρίγκιπα Αλβέρτου ΙΙ του Μονακό.

Ανακαλύπτοντας τη Γυάρο

Σημαντικό μέρος της δουλειάς μας είναι η ανάδειξη και η ενημέρωση για το μοναδικό οικοσύστημα της Γυάρου και την ανάγκη προστασίας του. Σε αυτό το πλαίσιο, τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2019, περίπου 100 κάτοικοι της Σύρου είχαν τη δυνατότητα να εξερευνήσουν τη Γυάρο αλλά και να συμβάλουν και οι ίδιοι στην προστασία της.

Μεταξύ άλλων, πραγματοποιήθηκε καθαρισμός δύο παραλιών του νησιού μαζί με τον Όμιλο Φουσκωτών και Ταχυπλόων Σκαφών Σύρου, ενώ δύτες της περιοχής συμμετείχαν στη συντήρηση των υποβρύχιων μονοπατιών. Επίσης, μέλη του Πεζοπορικού Συλλόγου Σύρου διέσχισαν τη Γυάρο, από το νότιο έως το βόρειο τμήμα της, ενώ μέλη του Συστήματος Προσκόπων Κυκλάδων συμμετείχαν σε ειδικά σχεδιασμένη εκδρομή με παιχνίδια προσανατολισμού, μαθήματα κατάδυσης, εξερεύνηση υδροβιότοπου και πεζοπορία.

Τέλος, μέλη της Λέσχης Φωτογραφίας Σύρου είχαν την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε μία φωτογραφική εξόρμηση στο νησί και στη συνέχεια οι φωτογραφίες τους συμπεριλήφθηκαν στην έκθεση του WWF που πραγματοποιήθηκε στην Πινακοθήκη Κυκλάδων, με την υποστήριξη του δήμου Σύρου – Ερμούπολης.

Μαζί με ψαράδες των βορείων Κυκλάδων παλεύουμε για ζωντανές θάλασσες

Συνεχίζοντας το όραμα του προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE και της Επιτροπής Συνδιαχείρισης της Γυάρου για ζωντανές θάλασσες, το 2017 ξεκινήσαμε μια νέα προσπάθεια στις βόρειες Κυκλάδες. Με στόχο τη βιώσιμη αλιεία, δουλεύουμε μαζί με μία ομάδα παράκτιων αλιέων από τη Σύρο, την Άνδρο, την Τήνο και την Κύθνο.

Συγκεκριμένα, μέσα από μια συμμετοχική διαδικασία, επιδιώκουμε να προωθήσουμε πρακτικές που να εξασφαλίζουν την υγεία των θαλασσών μας, αλλά και ένα καλύτερο μέλλον για τους ψαράδες. Πρακτικές, δηλαδή, που διασφαλίζουν ότι θα υπάρχουν ψάρια και για τις επόμενες γενιές, ενώ παράλληλα οι ψαράδες θα μπορούν να έχουν αποδοτικότερες ψαριές, αποτελεσματικότερη πρόσβαση στην αγορά και ένα καλύτερο επίπεδο διαβίωσης. Έτσι, κάνουμε το «μαζί» πράξη, προς όφελος και με τη συμμετοχή όλων.

Η προσπάθεια αυτή αποτελεί επίσης μέρος της ευρύτερης θαλάσσιας μεσογειακής πρωτοβουλίας του WWF, καθώς παρόμοιες δράσεις θα υλοποιηθούν από τα εθνικά γραφεία του WWF στην Ιταλία και την Τουρκία, το γραφείο του WWF στην Αδριατική (δράσεις σε Κροατία και Σλοβενία), το γραφείο της Β. Αφρικής (δράσεις σε Τυνησία και Αλγερία), με τη συμβολή και των γραφείων της Γαλλίας και της Ισπανίας.

WWF Impact Ventures: επιχειρηματικές ιδέες με το περιβάλλον πρωταγωνιστή

Με ένα ακόμη πρόγραμμα στηρίζουμε τη βιώσιμη ανάπτυξη στην περιοχή, σε συνέχεια του ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE. Πρόκειται για το παγκόσμιο πρόγραμμα  “WWF Impact Ventures”, μία πλατφόρμα επώασης επιχειρηματικών ιδεών, που ξεκίνησε από το WWF διεθνώς το 2014, και το 2019 υλοποιήθηκε για πρώτη φορά και στην Ελλάδα.

Στη χώρα μας, στόχος ήταν η δημιουργία βιώσιμων, με οικονομικούς και περιβαλλοντικούς όρους, επιχειρηματικών πλάνων που μπορούν να φέρουν θετικό αντίκτυπο σε δύο ιδιαίτερα σημαντικές περιοχές φυσικού περιβάλλοντος. Μία εκ των δύο αυτών περιοχών είναι η Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή της Γυάρου. Οι ομάδες που συμμετείχαν στον εξαμηνιαίο εντατικό κύκλο εκπαιδευτικών εργαστηρίων, είχαν την ευκαιρία να παρουσιάσουν τις ιδέες τους μπροστά σε κοινό και επιτροπή αξιολόγησης. Νικητές για τη Γυάρο αναδείχθηκαν οι εξής:

Geopedia: Η Geopedia οργανώνει εκπαιδευτικές εκδρομές για σχολεία, μεμονωμένους επισκέπτες, οικογένειες και ομάδες, που σκοπό έχουν την κατανόηση του φυσικού, ιστορικού, πολιτιστικού και κοινωνικού πλαισίου του τόπου, στοχεύοντας στην υποστήριξη της προστασίας των σημαντικών οικοσυστημάτων και την ανάπτυξη της περιοχής.

Cyclades Allios: Ένα ηλεκτρονικό και έντυπο περιοδικό, το οποίο παρέχει πληροφορίες για όλες τις δραστηριότητες και εκδηλώσεις που αφορούν τη φύση και τον πολιτισμό στις Κυκλάδες, προσφέροντας στις επιχειρήσεις τουρισμού ήπιου αντίκτυπου ένα μέσο για την προώθηση των υπηρεσιών τους.

Μάθε περισσότερα


Μοιράσου το με φίλους