Σάββατο 24 Μαρτίου, 20:30 – 21:30

#CONNECT2EARTH

© Brian J. Skerry / National Geographic Stock / WWF

Τα «διαμάντια της φύσης μας» στη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής

Από τη μακρινή Αρκτική ως τη Μεσόγειο, η θάλασσα σήμερα απειλείται από την κλιματική αλλαγή, λόγω της αύξησης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Τους τελευταίους δυο αιώνες, η θάλασσα απορρόφησε το 1/3 του διοξειδίου του άνθρακα που παρήχθη από ανθρωπογενείς δραστηριότητες και το 90% της επιπλέον θερμότητας που εγκλωβίστηκε στην ατμόσφαιρα από την αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Ότι όσο αυξάνονται οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, τόσο αυξάνεται η θερμοκρασία της θάλασσας με αποτέλεσμα το λιώσιμο των πάγων και την οξίνιση και την αύξηση της στάθμης των υδάτων, τον μαζικό θάνατο κοραλλιών, συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα, αναγκαστική μετανάστευση ειδών που αδυνατούν να ζήσουν πια στους οικοτόπους τους, ακόμα και κίνδυνος εξαφάνισης ειδών, των οποίων η αναπαραγωγή επηρεάζεται. 

Υπάρχουν όμως κάποιες περιοχές μεγάλης οικολογικής σημασίας που παίζουν καθοριστικό ρόλο στον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, η οποία απειλεί τη φύση, την ευημερία και κάθε πτυχή της ζωής μας. Ονομάζονται προστατευόμενες περιοχές και είναι σαφώς καθορισμένες εκτάσεις, χερσαίες ή θαλάσσιες, στις οποίες εφαρμόζονται τα απαραίτητα μέτρα, ώστε να προστατευτεί ο μοναδικός φυσικός πλούτος που φιλοξενούν.

Για την Ελλάδα με τη μοναδική της βιοποικιλότητα, οι προστατευόμενες περιοχές είναι τα διαμάντια της φύσης, αφού κρατούν τα οικοσυστήματά μας υγιή, αυξάνουν την ανθεκτικότητά τους απέναντι στις περιβαλλοντικές πιέσεις και τη δυνατότητά τους να μας προστατεύσουν από ακραία καιρικά φαινόμενα. Έτσι, μας θωρακίζουν απέναντι στην κλιματική αλλαγή και τις απειλές της.

Σε ό,τι αφορά τις θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές, ο ρόλος τους είναι ύψιστης σημασίας αφού προστατεύουν τις θάλασσές μας από απειλές όπως υπεραλίευση, η θαλάσσια ρύπανση, οι θαλάσσιες μεταφορές, η άναρχη και πυκνή ανάπτυξη των ακτών καθώς και η υπεράκτια εξόρυξη υδρογονανθράκων. Παράλληλα, διασφαλίζουν καταφύγιο και προστασία σε απειλούμενα θαλάσσια είδη και ευάλωτους θαλάσσιους οικοτόπους, κάτι που τις καθιστά περισσότερο από πολύτιμες, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι από το 1970 μέχρι το 2012 οι πληθυσμοί θαλάσσιων ειδών μειώθηκαν κατά 36%. 

Επιπλέον, οι θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές παρέχουν ασφαλή φυσικό χώρο για την αναπαραγωγή των ψαριών, ενώ διατηρώντας τη βιοποικιλότητα και τον φυσικό πλούτο, διασφαλίζουν τη φυσική λειτουργία των θαλασσών και ειδικά την απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα, βοηθώντας τον πλανήτη ν’ ανασάνει.

Αναγνωρίζοντας τον καθοριστικό τους ρόλο, αλλά και δεδομένων των πιέσεων που αντιμετωπίζουν οι θάλασσές μας, τα τελευταία χρόνια έχουν εντατικοποιηθεί οι προσπάθειες για τη θέσπιση νέων θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών. Πιο συγκεκριμένα, μέχρι σήμερα οι θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές καλύπτουν το 10% των εγχώριων υδάτων παγκοσμίως και μόνο το 6% του συνόλου των ωκεανών. Αντίστοιχα, πρόσφατα περίπου το 22% της θαλάσσιας έκτασής της Ελλάδας συμπεριλήφθηκε στο ευρωπαϊκό δίκτυο Natura 2000.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη να προστατευτούν σε μεγαλύτερο βαθμό τα λιβάδια ποσειδωνίας, οι θησαυροί του βυθού της Μεσογείου, όπου βρίσκουν καταφύγιο και αναπαράγονται πολλοί θαλάσσιοι οργανισμοί. Παράλληλα όμως, τα λιβάδια ποσειδωνίας  δεσμεύουν σημαντικές ποσότητες CO2, εμπλουτίζουν τα νερά και την ατμόσφαιρα με οξυγόνο, ενώ με το εκτενές τους ριζικό σύστημα συγκρατούν την άμμο και προστατεύουν τον βυθό και τις ακτές μας από τη διάβρωση. 

Βάσει των παραπάνω, οι θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές λειτουργούν ευεργετικά για τις θάλασσές μας και τη μοναδική ζωή που φιλοξενούν, μετριάζοντας τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Σίγουρα, απαιτείται ολοκληρωμένη διαχείριση, απρόσκοπτη εφαρμογή της νομοθεσίας και συνέχιση της προσπάθειας για τη  θέσπιση νέων προστατευόμενων περιοχών, όμως ο αγώνας δεν σταματά εκεί.

Όλοι μπορούμε να γίνουμε μέρος της λύσης και να συμβάλλουμε στην προστασία των θαλασσών μας από την κλιματική αλλαγή. Αλλάζοντας τις καθημερινές μας συνήθειες μπορούμε να εξοικονομήσουμε ενέργεια συμβάλλοντας στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, που συγκαταλέγεται στα κυριότερα αέρια του θερμοκηπίου.

Το Σάββατο 24 Μαρτίου σβήσε τα φώτα από τις 20:30 έως τις 21:30 και ένωσε τη φωνή σου μαζί με τη δική μας για να ακουστεί ακόμα πιο δυνατά το μήνυμα κατά της κλιματικής αλλαγής που απειλεί το απέραντο γαλάζιο και κάθε γωνιά του πλανήτη μας.

ΣΥΝΔΕΣΟΥ ΜΕ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ